Ross 308 – parametry piskląt i brojlerów od pierwszego dnia tuczu

Ross 308 należy do najczęściej wybieranych linii brojlerowskich w produkcji kurcząt rzeźnych. Hodowcy cenią ją przede wszystkim za szybkie tempo wzrostu, efektywne wykorzystanie paszy oraz możliwość uzyskania wyrównanej partii żywca w stosunkowo krótkim cyklu produkcyjnym.
W potocznych zapytaniach często pojawia się określenie „rasa Ross 308”. Nie jest ono jednak w pełni precyzyjne. Ross 308 jest komercyjnym zestawem hodowlanym, czyli mieszańcem przeznaczonym do produkcji mięsa. Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza wymienia Ross 308 w rejestrze zestawów kur mięsnych obok między innymi Cobb 500.
O końcowym wyniku tuczu nie decyduje jednak sama genetyka. Równie ważne są jakość piskląt jednodniowych, czas rozpoczęcia pobierania wody i paszy, przygotowanie kurnika, jakość startera, zdrowotność jelit, wentylacja oraz umiejętność szybkiego wychwycenia odchyleń od planu.

Czym wyróżnia się Ross 308?

Ross 308 występuje w dwóch wariantach. Klasyczny Ross 308 umożliwia rozpoznawanie płci piskląt w wylęgarni na podstawie tempa rozwoju piór. Samice opierzają się szybciej, natomiast samce wolniej. W wariancie Ross 308 FF wszystkie pisklęta charakteryzują się szybkim opierzaniem. Rozróżnienie ma znaczenie między innymi wtedy, gdy ferma prowadzi odchów rozdzielnopłciowy. Samce i samice różnią się tempem wzrostu, pobraniem paszy oraz masą uzyskiwaną w kolejnych tygodniach. Przy stadach nieseksowanych do kontroli wyników wykorzystuje się tabelę „as hatched”, czyli dla piskląt bez podziału na płeć.

Ross 308 – tabela wagi, pobrania paszy i FCR

Poniższe wartości są celami produkcyjnymi dla nieseksowanego stada Ross 308 i Ross 308 FF. Nie stanowią gwarancji wyniku. Aviagen podkreśla, że uzyskanie takich parametrów wymaga dobrego zarządzania, prawidłowych warunków środowiskowych oraz odpowiedniego poziomu składników pokarmowych. Dostępność surowców, klimat, zdrowotność i system produkcji mogą powodować odchylenia od tabeli.

Wiek brojlera	Docelowa masa ciała	Skumulowane pobranie paszy	FCR
0 dni	44 g	—	—
7 dni	213 g	166 g	0,780
14 dni	533 g	535 g	1,005
21 dni	1012 g	1155 g	1,142
28 dni	1616 g	2051 g	1,269
35 dni	2296 g	3211 g	1,399
42 dni	2998 g	4586 g	1,531
49 dni	3681 g	6115 g	1,663
56 dni	4318 g	7733 g	1,793

Dane pochodzą z oficjalnych celów produkcyjnych Ross 308/308 FF z 2022 roku. Masa oznacza masę ptaka na fermie, z treścią znajdującą się w przewodzie pokarmowym. Pobranie paszy obliczono na żywego ptaka, natomiast podany przez producenta FCR uwzględnia masę początkową pisklęcia, ale nie uwzględnia śmiertelności.

Jak czytać tabelę Ross 308?

Najczęstszy błąd polega na obserwowaniu wyłącznie średniej masy. Stado może osiągnąć zakładaną wagę, a jednocześnie zużywać za dużo paszy, mieć słabe wyrównanie lub podwyższoną śmiertelność. Taki wynik biologicznie może wyglądać dobrze, lecz ekonomicznie będzie rozczarowujący.

Przy każdym ważeniu trzeba więc zestawić co najmniej cztery informacje:

• średnią masę ciała,
• skumulowane pobranie paszy,
• pobranie wody,
• upadki i brakowania.

Ważna jest również metodologia. Wynik FCR liczony na fermie musi być porównywany z wcześniejszymi cyklami według tej samej zasady. W przeciwnym razie różnice mogą wynikać nie z pracy stada, lecz ze sposobu uwzględniania masy początkowej, upadków, paszy pozostałej w silosie albo masy ptaków wybrakowanych.

Pierwsze 24 godziny po wstawieniu

W przypadku Ross 308 pierwsza doba nie jest jedynie okresem adaptacji. To początek bardzo intensywnego rozwoju przewodu pokarmowego, odporności i układu ruchu. Jeżeli pisklę długo nie znajduje wody lub paszy, późniejsze nadrabianie strat bywa kosztowne i nie zawsze kończy się pełnym wyrównaniem stada.

Po rozstawieniu piskląt należy sprawdzić nie tylko temperaturę powietrza, ale przede wszystkim ich zachowanie. Równomierne rozmieszczenie, spokojne odgłosy i aktywne przemieszczanie się pomiędzy paszą a poidłami zwykle wskazują, że warunki są odpowiednie. Gromadzenie się pod źródłem ciepła może świadczyć o wychłodzeniu. Odsuwanie się od promienników, dyszenie i opuszczanie skrzydeł sugerują przegrzanie.

W pierwszych dwóch dobach pomocnym parametrem jest temperatura ciała mierzona w okolicy kloaki. Aktualny poradnik Ross podaje przedział od 39,4 do 40,5°C. Pomiar należy wykonać na pisklętach pobranych z kilku części strefy odchowu, a nie tylko z jednego miejsca.

Kontrola wypełnienia wola

Wypełnienie wola pokazuje, jaka część stada rzeczywiście odnalazła paszę i wodę. Nie wystarczy zobaczyć pojedyncze pisklęta przy karmidle.

Czas od wstawienia	Minimalny udział piskląt z wypełnionym wolem
2 godziny	75%
4 godziny	80%
8 godzin	powyżej 80%
12 godzin	powyżej 85%
24 godziny	powyżej 95%

Wole powinno być pełne, miękkie i zaokrąglone. Wole pełne, lecz twarde, może oznaczać pobranie paszy przy niewystarczającym dostępie do wody. Duży udział pustych woli wymaga natychmiastowego sprawdzenia rozmieszczenia karmideł, ciśnienia w liniach pojenia, temperatury, oświetlenia oraz aktywności piskląt.

Masa Ross 308 w siódmym dniu

Siódmy dzień jest pierwszym ważnym punktem kontrolnym. Według zaleceń żywieniowych Ross masa pisklęcia powinna być wtedy co najmniej 4,5 razy większa od masy początkowej. Przy pisklęciu ważącym 44 g daje to około 198 g. Oficjalny cel produkcyjny dla stada nieseksowanego jest jeszcze wyższy i wynosi 213 g.

Jeżeli średnia masa w siódmym dniu wyraźnie odbiega od celu, nie należy czekać do kolejnego tygodnia. Trzeba przeanalizować pierwszą dobę, temperaturę posadzki i ściółki, pobranie wody, strukturę startera oraz dostępność paszy w różnych częściach kurnika.

Sama średnia także nie wystarcza. Wynik 205 g może ukrywać dużą grupę ptaków ważących 170–180 g i mniejszą grupę znacznie cięższych brojlerów. Dlatego przy ważeniu warto kontrolować współczynnik zmienności CV. Wysokie CV wskazuje, że część stada nie korzysta z warunków w równym stopniu.

Żywienie Ross 308

Program żywienia nie powinien być ustalany wyłącznie według wieku. Znaczenie mają także masa docelowa, termin uboju, płeć, forma fizyczna paszy, skład dostępnych surowców i sytuacja zdrowotna stada.

Starter

Starter powinien być podawany przez co najmniej 10 dni. Jeżeli pisklęta nie osiągają zakładanej masy, okres jego stosowania można wydłużyć. W pierwszych dniach układ pokarmowy zmienia się wyjątkowo szybko — trzustka i jelita powiększają się proporcjonalnie znacznie szybciej niż całe ciało. Dlatego mieszanka musi być łatwo strawna i dobrze zbilansowana.

Oszczędność na starterze bywa pozorna. Stanowi on niewielką część całego zużycia paszy, a skutki niewłaściwego żywienia początkowego mogą wpływać na pozostałą część tuczu.

Grower

Pasza grower jest zazwyczaj stosowana od 11. do 24. dnia. W tym okresie Ross 308 osiąga bardzo wysokie dobowe przyrosty, dlatego duże znaczenie ma jakość granulatu oraz płynne przejście pomiędzy mieszankami.

Nagła zmiana struktury paszy, zapachu lub składu surowcowego może powodować przejściowy spadek pobrania. Przyrost utracony w okresie największej dynamiki wzrostu jest trudniejszy do odrobienia niż niewielkie opóźnienie w późniejszej fazie.

Finisher

Finisher wprowadza się zwykle po 25. dniu. To właśnie pasze końcowe odpowiadają za największą część kosztu żywienia, dlatego ich parametry powinny uwzględniać docelową masę i sposób sprzedaży ptaków.

Przy produkcji brojlerów cięższych niż 2,5 kg może być potrzebna więcej niż jedna mieszanka finisher. Nie istnieje jeden program odpowiedni dla każdej fermy.

Forma fizyczna paszy

Nawet dobrze zbilansowana mieszanka nie przyniesie zakładanego wyniku, jeśli ptaki nie będą chciały jej pobierać. Ross zaleca dobrej jakości kruszonkę i granulat. Duża ilość cząstek mniejszych niż 1 mm może pogarszać pobranie, masę ciała i FCR. Dane Aviagen wskazują, że ograniczenie udziału takich drobnych frakcji nawet o 10% może poprawić masę i wykorzystanie paszy.

Problem nie zawsze powstaje w wytwórni. Granulat może ulegać uszkodzeniu podczas transportu, przeładunku, pracy podajników i przesuwania się w systemie karmienia. Dlatego strukturę paszy trzeba oceniać również w karmidłach, a nie jedynie na podstawie próbki pobranej z silosu.

Dlaczego Ross 308 nie osiąga zakładanej wagi?

Przyczyna rzadko ogranicza się do jednego czynnika. Najlepszym punktem wyjścia jest ustalenie, kiedy pojawiło się odchylenie.

Obserwacja	Co sprawdzić najpierw
Niska masa już w 7. dniu	wypełnienie wola, temperaturę ściółki, pobranie wody, jakość startera
Dobra masa w 7. dniu, pogorszenie po zmianie paszy	strukturę growera, udział miału, moment i sposób zmiany mieszanki
Dobra masa, ale wysoki FCR	rozsypywanie paszy, dokładność ważenia, temperaturę, zdrowotność jelit
Duże zróżnicowanie ptaków	rozkład temperatury, liczbę punktów pojenia i karmienia, ciśnienie wody
Spadek pobrania po 21. dniu	wentylację, stres cieplny, obsadę, jakość powietrza i ściółki
Nagła zmiana pobrania wody	działanie poideł, temperaturę wody, zdrowotność oraz skład paszy

Szybko rosnące brojlery produkują dużo ciepła, zwłaszcza w drugiej połowie tuczu. Aviagen wskazuje, że po 21. dniu utrzymywanie temperatury otoczenia poniżej 21°C może poprawiać tempo wzrostu. Nie jest to jednak sztywna nastawa dla każdego budynku. Zachowanie ptaków, wilgotność, prędkość powietrza i masa stada muszą być oceniane łącznie.

Ocena piskląt Ross 308 przy dostawie

Jakość partii można wstępnie ocenić jeszcze przed rozstawieniem piskląt. Nie zastępuje to badania weterynaryjnego, ale pozwala wychwycić sygnały wymagające dokładniejszej kontroli.

Dobre pisklęta powinny być aktywne, suche, prawidłowo reagować na bodźce i szybko powracać do naturalnej pozycji po odwróceniu. Pępek powinien być zamknięty i suchy. Nogi muszą być proste, bez urazów, obrzęków i wyraźnych przebarwień. Ważne jest również wyrównanie partii — duża liczba wyraźnie mniejszych piskląt może wskazywać na różnice w wieku stad rodzicielskich, warunkach inkubacji albo czasie od wyklucia do dostawy.

Przy odbiorze należy sprawdzić także dokumentację partii, pochodzenie, wykonane szczepienia oraz warunki transportu. Identyfikowalność dostawcy i odbiorcy jest jednym z podstawowych elementów bezpieczeństwa łańcucha produkcji drobiarskiej.

Program szczepień powinien być ustalany z lekarzem weterynarii na podstawie statusu stad rodzicielskich, poziomu przeciwciał matczynych, sytuacji epizootycznej i technologii stosowanej na fermie. Nie powinien być kopiowany automatycznie z innego gospodarstwa.

Pisklęta Ross 308 w ofercie Veterinary Support

Dobry wynik Ross 308 rozpoczyna się jeszcze przed wstawieniem. Znaczenie mają zdrowotność stad rodzicielskich, przebieg inkubacji, jakość selekcji w wylęgarni, szczepienia oraz warunki transportu. Veterinary Support oferuje pisklęta jednodniowe Ross 308, kontrolę jakości partii, możliwość wykonania szczepień ochronnych oraz transport do ferm na terenie Polski. Firma zapewnia również specjalistyczne wsparcie lekarza weterynarii drobiu, obejmujące profilaktykę, bioasekurację i analizę problemów produkcyjnych. Sprawdź szczegóły oferty: pisklęta i kurczaki jednodniowe.

Najczęściej zadawane pytania o Ross 308